“De voorbije twintig jaar is de skyline van Antwerpen niet veranderd. Dat symboliseert in mijn ogen de stilstand. Antwerpen is een stad met enorm potentieel maar ze heeft dat tot nog toe niet waar gemaakt.” Christian Leysen (53) heeft het als topondernemer en VLD-politicus allemaal meegemaakt. “Natuurlijk zijn de haven en haar chemische bedrijven nog sterke troeven, ook de diamant en de nieuwe modehuizen. Dat belet niet dat Antwerpen, zoals de burgemeester het ook formuleert, een provinciestad is naast een wereldhaven. De stad heeft haar positie als wereldhaven en scheikundig centrum nooit kunnen verder vertalen in vooraanstaande rol in de kenniseconomie en in andere industrieën.” Christian Leysen leidt Ahlers, het expansieve logistieke en maritieme bedrijf, dat volgend jaar zijn 100-jarig bestaan viert: “Vroeger hadden we een 300 medewerkers in Antwerpen. Vandaag draait zijn we in Belgie met 250 man en onze buitenlandse kantoren zijn 550 mensen. Maar de beslissingen vallen hier. ween in Antwerpen willen ook nog verder investeren als de juiste opportuniteiten zich aanbieden.” Hij is ook voorzitter van de Antwerpse zakenschool UAMS en extern bestuurder bij KBC, Agfa-Gevaert en De Post. Tussen 2000 en 2003 was hij gemeenteraadslid voor de Antwerpse VLD en Voorzitter van de Antwerpse Waterwerken.. Antwerpse hoogmoed Waarom vertoonde Antwerpen de voorbije decennia niet meer dynamiek? Christian Leysen: Door het gebrek aan ambitie en durf . Een stadsbestuur zonder visie. En een te logge administratie Ze heeft geen belangrijke economische beslissingscentra kunnen aantrekken, laat staan politieke. Er zijn hier geen Vlaamse of Europese instellingen. Enerzijds te wijten aan de schizofrenie van de Vlamingen: degenen die onafhankelijkheid nastreven willen, van Brussel hun hoofdstad maken, dus buiten het eigen grondgebied. Anderzijds vertoonden onze bestuurders een zekere hoogmoed, ondanks de grote schuldenput die ze gegraven hadden. Gelukkig neemt het politieke gewicht van Antwerpen weer toe met Dirk Van Mechelen, Kris Peeters en Patrick Janssens . Dat politiek immobilisme vertaalde zich letterlijk in de verloedering van de binnenstad? Christian Leysen: Antwerpen en andere Vlaamse steden hebben grote gaten gecreëerd in hun sociaal weefsel. Ook omdat er een stilzwijgende afspraak bestond dat het centrum voor de socialisten was en de randgemeenten voor de CVP. De socialisten wilden niet weten van de grote inkomens in de stad zodat veel buurten verpauperden. Zo werd het Sportpaleis al afgeschreven als een vergane glorie. De twee jonge ondernemers, Jan Vereecke en Jan Van Esbroeck, hebben er een sport- en spektakeltempel van gemaakt waar vele regio’s jaloers op zijn. De bloei van het Sportpaleis is maar een teken dat de trend is omgebogen. In Antwerpen is nu ook plaats voor Nederlanders die dure appartementen kopen. Zonder hoge inkomens is ook sociale woningbouw niet betaalbaar. Welke richting moet de streek uit? Christian Leysen: De regio heeft de behoefte aan een nieuwe agenda die zowel op de kenniseconomie als op andere industrieën mikt. Eén voorbeeld. Steeds meer mensen hebben verzorging nodig. We kunnen investeren in gezondheidszorg, niet alleen voor de binnenlandse, maar ook naar de buitenlandse markt. Zowel Dubai als Singapore bouwen zich in hun regio uit tot een centrum voor kwalitatieve gezondheidszorg, zodat ze bezoekers kunnen aantrekken. Ze investeren in infrastructuur en bedrijven. Antwerpen kan dat ook, met onder meer de digitale beeldverwerking van Agfa en en vele andere hoogtechnologische bedrijven. Daarnaast moeten er nieuwe industriële activiteiten uit de grond worden gestampt, die hoogwaardige producten afleveren, zoals de tandraderkasten van Hanssen Transmission. De stad zou zich achter een ambitieuze agenda moeten scharen. Maar de grote sterren aan het Antwerpse firmament van tien jaar geleden, zoals Alcatel Bell, Atea, General Motors en Agfa-Gevaert, plooien zich volop terug op een kleinere schaal? Christian Leysen: Het is niet omdat een bedrijf zich moet aanpassen aan een wijzigende markt, dat het geen toekomst heeft. Elke organisatie heeft het moeilijk als ze zich moet omvormen en nieuwe accenten leggen. Dat kost moeite en inspanningen. Van aandeelhouders èn werknemers. De tijd is voorbij dat het Westen het Oosten overheerst. De voorbije 200 jaar vormden historisch een uitzondering. Als wij blijven hunkeren naar het verleden toen de Amerikaanse automobielindustrie heerste, missen we kansen. Vandaag moeten wij in China en India lobbyen om hier te investeren. Pauwels en Hanssen Transmission bloeien opnieuw op onder Indische aandeelhouders. We moeten ons op termijn niet te goed voelen om Tata te overtuigen ook hier auto’s te produceren. Dat klinkt heel dramatisch? Christian Leysen: Er is geen reden tot fatalisme. Ik geloof dat onze nettolonen te hoog zijn. Trouwens elders is er een sterker dan verwachte inhaalbeweging.. Vandaag stijgen in Rusland en China voor goede medewerkers tussen 10% en 20% per jaar.. Zo gaat het snel. Neem Sint-Petersburg met een werkloosheid van 0,5 procent, waar vier grote autofabrieken uit de grond rijzen. Bovendien laten de Russen weinig migranten toe. Gevolg? Ook de lonen van arbeiders stijgen pijlsnel. Lokale managers verdienen er evenveel als Belgische hier. Ons probleem ligt anders: de sociale en fiskale belasting op de lonen zijn te hoog, maar we moeten ook de arbeidsduur weer verlengen. . We werken hard, maar in een volledige loopbaan te weinig, door de vakantiedagen, de uitzonderingsregimes voor vervroegde oppensionestelling., ... Dat plaatje zal veranderen. Frankrijk is zijn 35 uur al aan het terugdraaien. De pensioenleeftijd in Duitsland werd verlengd tot 67. Mensen moet je niet uit het arbeidscircuit halen met 55 zoals dat bij ons voor 2/3 van die leeftijdklasse gebeurt. Naar een stadsgewest Samen met de Gentenaar Sas van Rouveroij en de Brusselaar Sven Gatz schreef u een Liberaal Stedenmanifest. Waarom? Christian Leysen: De rode draad door deze tekst: de bedrijven trekken vandaag naar die steden waar het echte talent woont. In de toekomst zullen de steden en hun onderlinge netwerken het verschil maken. Singapore was in de jaren zestig niet meer dan een uit de kluiten gegroeid vissersdorp. Vandaag is het een sterke stadsstaat en het economisch centrum voor Zuid-oost Azië. Dichter in de buurt heeft Rijsel een Communauté Urbaine opgezet die 80 gemeenten omvat. Kunnen we Antwerpen uitbouwen tot een sterk stadsgewest? Vlaanderen zit met Brussel als fictieve hoofdstad helemaal verkeerd. Laat zowel Brussel als Antwerpen uitbouwen als sterke stadsgewesten. Natiestaten zullen verdampen in een open wereldeconomie, en zeker in Europa, dat is geen statement tegen Belgie maar een vaststelling. Paleisrevolutie Is uw inzet voor de universiteit een bewijs van uw geloof in het onderwijs? Christian Leysen: In Antwerpen wordt onderwijs gegeven aan 100.000 mensen, van kleuter tot avondonderwijs.. De Universiteit Antwerpen en de hogescholen hebben een goede schaalgrootte bereikt.Dit is een troef, op voorwaarde dat we hem snel uitspelen. Want dit spel wordt niet meer op Belgisch, maar op internationaal niveau gespeeld. Vroeger trokken de studenten enkele maanden naar een Europees land (en vonden daar, zoals mijn dochter, hun partner). Met de Bologna-hervorming mogen studenten hier beginnen en elders eindigen. Voor goede studenten wordt de verleiding groot om in een prestigieuze school hun einddiploma te halen. Als een derde van de studenten vertrekt na de bachelorjaren, verarmt de tweede cyclus. Antwerpen moet die uitstroom minstens compenseren en eveneens internationale studenten aantrekken. Dit vereist een sterke mentaliteitswijziging. Goed dat Frank Vandenbroucke bereid is het keurslijf van het nederlands onderwijs aan onze universiteiten te doorbreken. Cursussen in het Chinees, het Engels of het Frans, ... het kan, zolang ze de positie van Antwerpen versterken. Heeft de stad iets te bieden op het vlak van managementopleidingen? Christian Leysen: Ik ben heel blij dat UAMS sinds vorig jaar opgenomen is in het internationaal klassement van zakenopleidingen van Financial Times. En Microsoft heeft UAMS Moskou gekozen om zijn mensen op te leiden. De Universiteit Antwerpen heeft beslist om UAMS een zelfstandig statuut te geven, zodat de school eenzelfde erkenning en steun kan krijgen als de Vlerick School van de Vlaamse Regering. Dit zal de instelling ook toelaten meer buitenlandse docenten aan te trekken en soepel in te spelen op snel wijzigende behoeftes in de markt. Niet de Belgische, maar de Europese en internationale. Dit geldt ookvoor de hele Antwerpse universiteit. Voor sommigen een kleine paleisrevolutie. Jeugdvoetbal - Zoals elke centrumstad heeft Antwerpen een groep allochtonen, waarbinnen vooral de jongerenwerkloosheid een probleem vormt. Is er een oplossing? Christian Leysen: We gingen niet zorgzaam om met die groep. Ik zie geen objectieve reden waarom hier niet evenveel intelligentie en werkkracht zou zijn dan onder de Vlamingen. Ik ga zo meteen naar Berchem Sport waar mijn zoon speelt. Er is geen betere integratie dan de jeugdsport. In het ploegje van mijn zoon spelen vijf verschillende nationaliteiten en alle temperamenten zijn aanwezig. Sport vormt hen. Daarom sta ik helemaal achter het plan van het stadsbestuur om de jeugdsport te stimuleren. Het biedt allochtone ouders hun cultureel en maatschappelijk isolement te doorbreken. Volgend jaar begint de bouw van de nieuwe viaduct, de Lange Wapper, die de nieuwe Oosterweelverbinding over de Schelde mogelijk maakt? Christian Leysen: Ik ben een bijzonder koele minnaar van dat dure megaproject, omdat de brug het Eilandje artificieel afschermt van de haven en alternatieve routes en concepten wellicht een grotere meerwaarde in zich droegen. Voor de mobiliteit zijn de aansluiting van de E17 met de Liefskenshoektunnel en een brug over de Schelde ter hoogte van de Kennedytunnel, even belangrij om verkeer tussen de twee oevers te ontlasten. Bent u te vinden voor meer logistieke parken in de haven? Christian Leysen: De haven moet nog meer een transitfunctie vervullen, zodat de goederen sneller kunnen doorstromen, liefst zonder het belasten van de verkeerswegen. De logistieke functie zal eerder uitzwermen, liefst door veel beroep te doen op spoor en binnenvaart. De tijden zijn voorbij dat het een taboe was te spreken over Zeebrugge.. De Flanders Port Area met de drie zeehavens is een sterk beleidsconcept, maar geen sterk merk. Alleen met zo’n concept kan je het verschil maken in China: in de ogen van de Chinezen liggen Hamburg, Rotterdam en Antwerpen al vlak bij elkaar. We moeten opletten dat de Nederlanders Antwerpen niet opnemen in de lijst van hun havens, zoals ik al heb meegemaakt. Verder pleit ik dat binnen 10 jaar een luchthaven in het noorden van Antwerpen wordt aangelegd, met focus op goederenverkeer. Complementair met de haven om een echt logistiek centrum te blijven. Erik Verreet |
